تصادفی یکماه اخیر

طراحی صحنه یا چیدمان

یاداشت میثم نویریان* درباره وضعیت طراحی صحنه تئاتر

مشهدتئاتر- متاسفانه در بعضی از نمایش ها شاهد طراحی صحنه هایی هستیم که از مسیر اصلی خود خارج شده اند، مسیری که فرم، فضا، زیبایی شناسی و … را در آن ها مشاهده نمی کنیم. غالبا اولین چیزی که مخاطب بعد از ورود به سالن نظرش را جلب می کند و گاهی اوقات در همان نگاه اول در مورد نمایش هم قضاوت می کند، طراحی صحنه است. اما چه می شود که این امر مهم به فراموشی سپرده شده؟ آیا طراحان صحنه خلاق و متفکر نداریم؟ آیا کارگردان ها اجازه تفکر به طراحان صحنه را نمی دهند و به نوعی تفکر خود را غالب می کنند؟ آیا به جای استفاده از طراحان صحنه، خود کارگردان ها دست به طراحی می زنند؟ آیا همان گونه که به امور بازیگران و یا کارگردان ها می پردازیم به طراحان صحنه هم می پردازیم؟ یا اینکه طراحی صحنه چه قدر در کشور ما دارای ارزش و جایگاه مناسب است ؟ و … شاید این سوال ها و سوال های دیگر می تواند عامل بروز این مشکل باشد. اما مشکل را باید در جای دیگری جستجو کرد. کمبود بودجه شاید اصلی ترین مشکل در طراحی صحنه کشورمان باشد. غالبا اولین حرفی که یک کارگردان با طراح صحنه خود در میان می گذارد در مورد بودجه اندک کار است، ((لطفا طرحی را بزنید که بتوانیم با شرایط موجود اجرا کنیم)). همانطور که می بینید از ابتدا جلوی خلاقیت گرفته می شود و طراح صحنه باید به دنبال ایده ای باشد که با کمترین هزینه اجرا شود. اینجا دیگر خلاقیت وجود ندارد. طرح با قابلیت اجرا به سمت انجام کار در بهترین حالت پیش می رود.

10259553_10201863857891130_721212441_n استفاده از مکعب ها، صندلی، میز، نردبان، چهارپایه و … از این قبیل نوعی چیدمان را در صحنه به وجود می آورد و به نوعی از طراحی صحنه دور می شود که این چیدمان را امروزه به اجبار قبول می کنیم و برای توجیه آن هم معانی پیدا می کنیم و یا در بعضی موارد آنقدر وسیله در صحنه می گذاریم که بازیگر گم می شود. که در هر دوحالت چیدمان انجام شده و این مسئاله ضربه بزرگی به نمایش می زند. شاید یکی از دلایل کاهش مخاطب در تئاترها عدم طراحی صحنه تئاتر است. وقتی ما طراحی صحنه که بخشی از زیبایی شناسی یک اثر می باشد را نداریم چگونه می توان انتظار همراهی مخاطب را با اثر نمایشی داشت. مخاطب دوست دارد صحنه های جذاب نمایش، در قاب های تصویری که با طراحی صحنه ایجاد می شود را به صورت متفاوت ببینید. شاید میز و صندلی که در منزل و مکان های دیگر هم می بینید برایش جذابیت خاصی را به همراه نداشته باشد. پس ما باید با یک طراحی صحنه خلاق و زیبا و متفاوت دنیایی غیر از روزمرگی را برایش ایجاد کنیم تا مخاطب در کنار این صحنه متفاوت با بازی های جذاب و متفاوت بازیگران و موارد دیگری همچون طراحی لباس، موسیقی، گریم و… اثری متفاوت را مشاهده کند. این مشکلات مالی مشکل دیگری را به وجود می آورد که طراحان صحنه را مجبور می کند به خاطر کاهش هزینه ها خود دست به اجرای صحنه بزنند که غالبا با شکست روبرو می شود. اگر بخواهیم راهکاری را پیشنهاد کنیم، در ابتدا باید گفت: هزینه های صحنه را باید کاملا جداگانه برنامه ریزی کرد. مسئولین تئاتر باید در زمان حمایت از گروه های تئاتری هزینه جداگانه ای را جهت ساخت دکور پیش بینی کنند . این حمایت می تواند به دو صورت انجام پذیرد:

۱- هزینه های اجرایی را مستقیما به گروه نمایشی پرداخت کنند تا آنها بتوانند خود بر اساس صلاحدیدشان ساخت دکور را انجام دهند.

۲- ایجاد کارگاه های ساخت دکور مخصوص این امر که با ایجاد حمایت های مالی ساخت دکورها را به صورت تخصصی انجام پذیرد.

10287127_10201863818890155_2108233616_nبه نظر می آید گزینه شماره ۲ می تواند راه حل مطلوبتری باشد . زیرا اجرای ایده یک طراح صحنه توسط متخصصینی به اجرا در می آید که به اصول و قوائد تئاتر آشنا هستند و از مشکلات پیش بینی نشده بر صحنه تئاتر در زمان اجرا پیشگیری می کنند. مهمترین چیزی که امروز به طراحی صحنه های ما ضربه می زند اجرای صحنه توسط افراد غیر کارشناسی که صرفا فنی هستند (جوشکار، نجار و .. ) و به اصول و قوائد تئاتر آشنائی ندارند. این افراد با هزینه کمتر دست به اجرا می زنند. ولی موقع نصب به علت عدم شناخت برای گروه مشکلاتی را ایجاد می کنند، که در بعضی مواقع به خصوص زمان جشنواره به علت کمبود وقت غیرقابل جبران است و گروه اجرائی به اجبار با همان شرایط کنار می آید. راه کار دوم اینکه: کارگردان ها بهتر است به طراحان اعتماد کنند. به کارگردان ها پیشنهاد می شود با توجه به وجود طراحان متخصص در شاخه های، طراحی و نقاشی، گرافیک، طراحی صنعتی، معماری، طراحی و دوخت لباس و …. زمینه های لازم را برای این عزیزان فراهم کرده تا با یک هم اندیشی و همکاری مناسب صحنه های خلاق و جذابی را برای مخاطبان فراهم کنیم.

* طراح صحنه مطرح تئاتر مشهد

قبلی «
بعدی »

بدون دیدگاه

  1. سلام ببخشید جایی هست تو مشهد که من بتونم اموزش طراحی صحنه رو ببینم.مرسی
    ———–
    سلام
    آره در بخش رویدادهای تئاتر استان در سایت مشهدتئاتر می توانید ببینید.

  2. مرسی. اما اینجا فعلا تشکیل نمیشه .به حد نصاب نرسیده.

  3. سلام
    چطور میتونم با آقای نوریان تماس داشته باشم
    ممنون میشم کمک کنید ؟

  4. درود. میتونی و ایشون را در صفحات مجازی دنبال کنید.با نصب کردن اپلیکیشن اینستاگرام.
    پیروزباشید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *