شما اینجا هستید: پایگاه تخصصی اطلاع رسانی مشهد تئاتر »» تازه ترین ها »» یادداشت »» نمایش های سنتی در حـال فراموشی …
کد خبر: 50812

تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۰۲/۳۰ - ۱۶:۰۹

نمایش های سنتی در حـال فراموشی …

اسماعیل اسدی نژاد

یاداشتی درباره وضعیت نمایش های سنتی و ایرانی در خراسان رضوی

مشهدتئاتر- محمد اسدی نژاد- نمایش شکلی از هنر است که زیر شاخه هـای زیادی دارد . برخی هنر نمایش را فقط تئاتر میدانند و برخی تئاتر را شاخه ای از هنر نمایش تلقی می کنند. نمایش را می توانیـم به انواع رقص، موسیقی زنده، اپرا، تئاتر (زنده و عروسکی)، سینما. شعبده‌بازی و تردستی، داستان‌گویی، نمایش‌های سیرک (بندبازی، معرکه گیری، کار با حیوانات و نمایش‌های پهلوانی) و سایر هنرهای مشابه تقسیم کنیم که هر کدام از آنها نیز به شاخه هـای متفاوتی نیز تقسیم میشود … هنرمندان این نمایش‌ها با عنوانی چون: هنرپیشه، کمدین، رقصنده، شعبده‌بازان، نوازندگان، خوانندگان و … نام برده می‌شوند. خان خان ، نمایش های شادی آور ، خیمه شب بازی ، سانجی شکن ، اسحاق چه و … نمایش هایی ست که این روزهـا منسوخ شده و یا در حال فراموش شدن است .

هنر نمایش هایِ ملّیِ ما این روزهـا حال و روز خوبی ندارد . مردم با این گونۀ نمایشی بیگانه شده اند و غرق در فرهنگ غرب گشته اند.. اغلب هنرهای نمایشی علی الخصوص نمایش ایرانی فراموش شده اند و دیگر در شهر مشهد و شهرستانها کمتر هنرمندی در این عرصه هـا فعال است و مخاطبین کمی  تمایل به تماشای چنین نمایش هـایی دارند .

دلیلی این بیگانگی با هنـر نمایش ، نبود حمایت از سوی متولیان امر است که نه تنها از هنرمندان قدیمی این نمایش ها حمایت نشد تا هنرجویی تربیت کنند بلکه نگاه های سخیفی به آنها داشتند. نمایش هـای شادی آور ایرانی به توده ی مردم تعلق دارد . از آنجا که مردم در طول تـاریخ هیچ تریبونی و وسیله ی تبلیغی برای بیان افکار نداشتند از این نمایش هـا استفاده می کردند تا بتوانند دغدغه ها و مشغولیات خود را مطرح کنند . پایگاه اصلی این گونه نمایش هـا فرهنگ توده هـای مردم است . نمایش هـای شادی آور از مردم برآمده ، از مردم میگوید و در کنـار مردم رشد کرده است . به ویژه در دوره فرهنگ شفاهی و زندگی سنتی ما این نمایش هـا کارکرد گسترده ای داشته است . آخرین بازمانده ی نمایش شادی آور و آخرین بازمانده از هنرمندان رشته ی نمایش عروسکی و خیمه شب بازی در استان خراسان « ماشالله اسدی نژاد » بوده که  ۶۳ سال با رندانگی و طنزی شیرین آمال و درد و رنج مردمان را بر صحنه ها فریاد کشید. هیچ کس سراغ هنرمندان قدیم این هنرهای نمایشی را نمیگیرد . متأسفانه برای اجرای هنرهای نمایشی غیر از تئاتر ، نه تنها حمایتی نمی شود بلکه زیر ساخت های لازم نیز فراهم نیست . همین امر باعث شده هنرمندان جوان تـر نیز رغبتی برای ادامه ی هنرهـای نمایشی ایرانی نداشته باشند . همچنین با سپری شدن دوره ی فرهنگ شفاهی و آغاز دوره کتاب و بعدهـا اینترنت ، نشانه هـا و پدیده هـای فرهنگ شفاهی که به دوران فئودالیته تعلق داشت ، رنگ باخت . علاوه بر آن حریفـان بزرگی مثل تئاتر مدرن ، سینما ، رادیو و تلویزیون به میدان آمدند . نشست و مدیوم هـای جدید ، خوراکی هـای فرهنگی را در شکل و شمایل متفاوت ایجاد کردند. نبود حمایت و زیرساخت هـای لازم منجر به منسوخ شدن یکسری از نمایش هـا شده است . در صورت حمایت از سوی نهادهـای متولی می توان این هنرهای نمایشی را دوباره احیا کرد !

هنوز بازماندگانی چون استاد محمد رضا مدبری در هنر نمایش معرکه و بندبازی نیز سیرک همچنین هنرمندان تخت حوضِ مشهد قدیم چون اصغر دیمه هنوز حیات دارند که بتوان به این نوع نمایش ها پروبال داد و آنها را احیا کنند . این امر تنها با حمایت مسئولین میسر است و باید شرایطی فراهم شود که این گونه نمایش هـای به مانند گذشته های دور به میان مردم برود . به عنوان مثال : نمایش خیمه شب بازی  در میادین پرتردد شهر اجرا شود تا جوانان با این گونه نمایش هـا آشنا شوند و نمایش هـای ایرانی به دل آنها بازگردد .

نمایش ملی در خراسان و شهرستانها حال روز و خوبی ندارد …

0
ارسال دیدگاه