برگزیده

تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۲/۲۶ - ۲۰:۳۶

رابطه‌ تئاتر و شهرداری

آرش خیرآبادی- منتقد و نویسنده تئاتر خراسان رضوی مشهدتئاتر- در اغلب شهرهای پیش‌رفته و مدرن جهان، شهرداری‌ها متولی‌ امور تماشاخانه‌ها و تئاتر هستند. دلیل ساده‌ای هم دارد: تئاتر، هنری مردمی‌است و باید به دست خود مردم مدیریت شود. با این همه تئاتری‌ها همیشه دغدغه‌مند این موضوع‌ هستند که مبادا کمک‌های شهرداری به تئاتر، باعث شود […]

رابطه‌ تئاتر و شهرداری

آرش خیرآبادی- منتقد و نویسنده تئاتر خراسان رضوی

مشهدتئاتر- در اغلب شهرهای پیش‌رفته و مدرن جهان، شهرداری‌ها متولی‌ امور تماشاخانه‌ها و تئاتر هستند. دلیل ساده‌ای هم دارد: تئاتر، هنری مردمی‌است و باید به دست خود مردم مدیریت شود. با این همه تئاتری‌ها همیشه دغدغه‌مند این موضوع‌ هستند که مبادا کمک‌های شهرداری به تئاتر، باعث شود تا هنرهای نمایشی، در خدمت اهداف و سیاست‌های شهرداری قرار گیرد و نیز، می‌هراسند از این که مبادا تئاتر به عنوان تریبون شهرداری‌ها، تبدیل به یک رسانه‌ تبلیغاتی شود. جای ترس هم دارد. چون تصور بر این است که شهرداری اگر سرمایه‌ای می‌گذارد، پس بالطبع، توقعاتی هم دارد!

این که شورای شهر و شهرداری‌های مشهد به سمت حمایت از تئاتر رفته‌اند و در این چند ماه گذشته، شاهد رشد چشمگیر رابطه‌ تئاتری‌ها و اعضای شورای شهر بوده‌ایم، امری انکارناپذیر است. در این مدت، شاید برای نخستین‌بار است که شاهدیم اعضای شورای شهر و مسئولان شهرداری، خود را ملزم می‌کنند به تماشای آثار نمایشی در سالن‌های مختلف شهر و با رسانه‌های مرتبط به تئاتر، گفت‌وگو می‌کنند و نیز شکی نیست که تئاتری‌ها نسبت به گذشته، فضایی بسیار بهتر برای تبلیغات خود یافته‌اند و حمایت‌های زیادی از سمت شهرداری‌ها و شورای شهر می‌بینند. اما آیا این کافی است؟… خیر! کافی نیست.

سه محور کلی در حمایت‌های شهرداری وجود دارد که باید در همه‌جا و همه‌حال لحاظ شود:

۱- مهم‌ترین وظیفه‌ شهرداری‌ها و اعضای شورای شهر، ایجاد بستر مناسب برای رشد «آموزش تئاتر» است. من به عنوان یک تئاتری عرض می‌کنم: تا زمانی که ما تئاتر را به صورت کارگاهی و تجربی آموزش ندهیم، هرگز نمی‌توانیم توقع داشته باشیم که آثار نمایشی‌مان، دارای اصول و قواعد استانداردی باشند که ارزش سرمایه‌گذاری را دارا بوده و به درد رشد فرهنگ بخورند. آموزش، سنگ پایه و زیربنای فرهنگ است. تئاتر را باید نخست آموزاند و بعد از مواهب آن بهره برد. شهرداری‌ها اگر می‌خواهند لطف بزرگی در حق تئاتر بکنند، به تئاتری‌ها فضا و امکانات مناسب آموزش بدهند. بگذارید در یک کلام خلاصه کنم: اگر می‌خواهید تئاتری داشته باشید که «از باد و باران و از تابش آفتاب؛ نیابد گزند» به سمت تئاتر کارگاهی و تجربی بروید و فضایی را فراهم آورید که بشود تئاتر کارگاهی کار کرد. تئاتر کارگاهی هم هیچ هزینه‌ عجیب و غریبی نمی‌خواهد؛ یک سالن تمرین می‌خواهد، یک تخته‌ وایت برد و چندتا صندلی.

۲- دومین وظیفه‌ مهم شهرداری‌ها و اعضای شورای شهر در حمایت از تئاتر؛ فرهنگ‌سازی است. به عبارت ساده‌تر: ما به جای این که مردم را تشویق و ترغیب به تماشای تئاتر کنیم، باید فرهنگی را بسط دهیم که مردم نیاز به تئاتر را در خود احساس کنند. یعنی به جای آن که «تمایل به دیدن نمایش» داشته باشیم، «احتیاج به دیدن نمایش» در ما به وجود بیاید. چگونه می‌شود این نیاز را در مردم ایجاد کرد؟ ساده است: همان اندازه که ما نیاز به اینترنت، تلویزیون، تلفن‌همراه و شبکه‌های اجتماعی داریم، باید نیازمند تئاتر شویم. این هم میسر نمی‌شود مگر آن که تئاتر، از حالت صرف سرگرمی خارج شده و تبدیل به رسانه شود. شهرداری‌ها به شدت می‌توانند در این امر کمک کنند. به فرض، اگر قرار است برای بسط فرهنگ حفاظت از محیط زیست پوستر یا دفترچه‌ای چاپ کنیم، بهتر است از گروه‌های تئاتری بخواهیم تا این آموزش‌ها را عملی و به صورت نمایشی در سطح شهر برای عموم به اجرا بگذارند. مثال‌های بی‌نهایتی می‌توان در این زمینه زد و مشابه‌های بسیاری را می‌توان در کشورهای دیگر یافت که نتایجی باورنکردنی نیز به بار آورده‌اند. تئاتر خیابانی، یکی از بهترین پیشنهاداتی است که می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد.

۳- سومین وظیفه‌ مهم شهرداری‌ها، حمایت‌های سخت‌افزاری است. امکانات سخت‌افزاری می‌تواند ساخت یک تماشاخانه باشد، می‌تواند تابلوهای شهری یا اختصاص فضاهای مناسب نمایشی یا هرگونه حمایت دیگر باشد. اما حمایت بدون چشمداشت. حمایتی که در پس آن، توقع تبلیغ و طرف‌داری از شهرداری یا اعضای شورای شهر نیست. بگذارید خود تئاتری‌ها انتخاب کنند که آیا با شما هم‌دل و هم‌داستان‌اند یا نه. نمی‌توان تصور کرد که شهرداری‌ها در محتوا و مضمون آثار نمایشی، بخواهند دخل و تصرفی کنند. تئاتر و اهالی‌ آن نه به شهرداری نه به هیچ‌کجای دیگر تعهد نداده‌اند که تریبون یا زبان آن‌ها شوند. تئاتر، هنری آزاد است که وظیفه‌ای جز بازتاب دغدغه‌های جامعه‌ اطرافش ندارد.


برچسب ها :
دسته بندی : تازه ترین ها , یادداشت
ارسال دیدگاه